We zorgen er samen voor

Klachten tijdens de zwangerschap en kraambed

In je zwangerschap kun je last hebben van verschillende klachten. Hieronder vind je een overzicht van de meest voorkomende klachten.

Aambeien

Aambeien is een regelmatig voorkomend probleem tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Door de zwangerschapshormonen worden de bloedvaten rondom je anus slapper. Ook verhoogt de druk in het bekken door de groei van je baarmoeder. Daardoor kunnen uitstulpingen (spataderen) van je darm ontstaan. Dit is geen probleem voor de zwangerschap. Wel kun je er flink last van hebben: jeuk- en pijnklachten.

Hoe aambeien voorkomen?

Probeer veel te drinken en vezelrijk te eten. Hierdoor blijft je ontlasting soepel. Blijf je desondanks klachten houden, bespreek dit dan met je verloskundige of gynaecoloog. Zij kunnen je adviezen geven over een mogelijke behandeling.

Angstgevoelens

Het is normaal dat je tijdens je zwangerschap niet enkel geniet maar je ook af en toe zorgen maakt. Deze zorgen kunnen heel divers zijn. Zo kan het zijn dat je bang bent voor een miskraam of een vroeggeboorte, dat je je zorgen maakt over de gezondheid van je kind, dat je bang bent voor de bevalling, of dat je je zorgen maakt over de kraamtijd en de verantwoordelijkheid. Deze gevoelens kunnen worden veroorzaakt door hormonen, eerdere ervaringen en verhalen van anderen. Het kan zich uiten in piekeren maar ook bijvoorbeeld in nachtmerries. Vertel het je verloskundige als je hier last van hebt. Zij kan je het een en ander uitleggen en je hopelijk enigszins geruststellen.

Bandenpijn

Bandenpijn is een teken dat je baarmoeder groeit. De baarmoeder hangt als het ware aan een aantal banden onderin je buik. Ze lopen via de onderbuik en liezen naar je bekken. Door de groei van de baarmoeder wordt er aan de banden getrokken. Dit geeft vaak een kort stekend gevoel en trekt meestal snel weer weg. Je kunt het bijvoorbeeld voelen bij plotselinge bewegingen, lopen en hoesten of niezen. Het kan geen kwaad voor de zwangerschap. Probeer eens met een warme kruik of een douche of bad of de klachten verminderen.

Beenkrampen

De bloedsomloop verandert tijdens de zwangerschap. Door de zwangerschapshormonen verslappen de wanden van de bloedvaten. Daardoor kan het voorkomen dat zuurstofarm bloed vanuit je benen trager terugstroomt naar het hart. Wanneer dit zuurstofarme bloed te lang in je benen blijft, veroorzaakt dit beenkrampen. Meestal voel je dit in je kuiten en met name ’s nachts. Wisseldouches met warm en koud water, massages en het hoger leggen van je benen (verhogen voeteneinde matras) kunnen klachten verminderen. Extra inname van calcium en magnesium (multi-vitamine preparaat) helpt mogelijk ook kuitkrampen te beperken.

Bekkenklachten

Bekkenklachten ontstaan door verweking van de verbindingen tussen de bekkenbeenderen onder invloed van hormonen. Pijnklachten in het bekken ontstaan meestal ter hoogte van het schaambeen of de onderrug (heiligbeen en staartbeentje). De pijnklachten worden veroorzaakt doordat de verschillende delen van je bekken ten opzichte van elkaar wat kunnen gaan bewegen. De verweking van de verbindingen is een normaal proces en treedt bij iedere zwangere op. Het is nodig om extra ruimte te creëren in het bekken op het moment van de bevalling. Een voordeel van deze extra beweeglijkheid van het bekken is dat tijdens de bevalling het bekken makkelijker wijkt. Waarom de ene vrouw pijn heeft van deze veranderingen en de andere niet, is moeilijk te zeggen. Ook speelt de belasting van de groter en zwaarder wordende baarmoeder een rol bij het ontstaan van de klachten. Meestal beginnen bekkenklachten rond twintig weken zwangerschap.

Tegenwoordig wordt gesproken van bekkenpijn en niet meer van bekkeninstabiliteit. Bekkeninstabiliteit is een complicatie waarbij je echte functiebeperkingen hebt. De diagnose wordt gesteld door een fysiotherapeut.

Hoe omgaan met bekkenklachten?

Het is van belang een evenwicht te vinden tussen rust en activiteit. Beweging is nodig om de spieren op sterkte te houden en spierzwakte te voorkomen. Rust kan van belang zijn om banden en kapsels te sparen en zo verergering te voorkomen. Voor bekkenpijnklachten bestaan geen ‘wondermedicijnen’. Acceptatie en tijd om ermee te leren omgaan zijn belangrijk. Als je teveel last krijgt van je bekken (dit bepaal je zelf), raadpleeg dan een bekkentherapeut.

Een paar tips bij specifieke handelingen:

Staan

Langdurig staan op één plaats is vaak een probleem. Vaak is de beste oplossing het staan te vermijden door te gaan zitten of te gaan lopen.

Trappenlopen

Als trappenlopen problemen oplevert, probeer dan eens zittend de trap af te gaan. Ook kun je iedere keer dezelfde voet bijtrekken per trede. Achteruit de trap op en af is een andere oplossing.

Liggen en slapen

Als je ’s nachts last hebt kun je een kussen tussen je knieën en enkels leggen. Zijligging is vaak een plezierige houding.

In en uit bed komen

Bij het uit bed komen kun je het beste proberen op je zij te rollen met je knieën tegen elkaar aan. Als je dan je voeten buiten het bed steekt, kun je jezelf daarna met je armen opduwen tot je zit, en vervolgens opstaan.

Aan- en uitkleden

Instapschoenen kunnen veel ongemakkelijke bewegingen besparen, evenals zittend aan- en uitkleden.

Seksualiteit

Probeer bij gemeenschap een houding te vinden waarbij je je benen niet extreem spreidt. Zijligging blijkt vaak een plezierige houding.

Veel vrouwen met klachten over bekkenpijn of bekkeninstabiliteit zijn bang voor verergering van de pijn door de bevalling. Deze angst is goed te begrijpen, maar doorgaans niet terecht. Het proces van verweking van de bekkenverbindingen is immers al tijdens de zwangerschap opgetreden.

Heb je last van bekkenklachten, laat het je verloskundige dan weten. Zij kan je advies geven en zonodig informatie geven over doorverwijzing naar fysiotherapie, caesartherapie of mensendieck.

Blaasontsteking

Een blaasontsteking wordt niet eenvoudig opgemerkt in de zwangerschap. Een branderig gevoel tijdens of na het plassen is meestal niet aanwezig. Regelmatig een klein plasje doen moet je toch al. Eigenlijk is zeurende buikpijn danwel erge buikpijn, voornamelijk onderin de buik het enige wat op een blaasontsteking kan wijzen. Zeker als alle bovenstaande problemen niet op jou van toepassing zijn.

Breng voor 10.00 uur ’s ochtends een klein beetje ochtendurine naar de assistente van de huisarts. Vaak krijg je diezelfde middag de uitslag. Zorg wel dat je huisarts op de hoogte is van de zwangerschap. Als je een blaasontsteking hebt krijg je antibiotica voor geschreven. Vraag altijd even aan de apotheker of je deze medicijnen mag nemen in de zwangerschap. Let verder op het volgende:

  • Neem zolang de kuur duurt extra rust. Je hebt een infectie en als je rust neemt geneest deze sneller. De pijn in de buik gaat ook sneller over.
  • Drink extra veel. Cranberrysap is een goed drankje dat helpt bij een blaasontsteking
  • Laat na het beëindigen van de kuur je urine controleren om te kijken of de blaasontsteking echt over is.

Dit alles is belangrijk omdat een blaasontsteking de oorzaak kan zijn van een te vroege bevalling. Als je denkt dat het bovenstaande op jou van toepassing is, neem dan altijd even contact op met je verloskundige.

Borsten

Als je zwanger bent gaat het borstweefsel groeien. Er worden meer melkklieren en meer bloedvaten aangemaakt. Bij sommige vrouwen groeien de borsten 1 à 2 cupmaten. Bij andere vrouwen worden de borsten alleen zwaarder. Dit is allebei normaal en zegt niets over het wel of niet kunnen geven van borstvoeding of de kwaliteit van de voeding. Omdat de bloedvaten groeien zie je deze extra goed, als blauwe strepen op de borsten. Vanaf de derde maand kun je al melk in de borsten hebben en kunnen ze gaan lekken. Heb je al eerder een kindje borstvoeding gegeven, dan heb je soms nog melk in de borsten.

Brandend maagzuur

Doordat in de zwangerschap de kringspier tussen de slokdarm en de maag verslapt, komt er soms maagsap in de slokdarm. Met name bij liggen en bukken gebeurt dit. Dit geeft een naar, branderig gevoel met soms misselijkheid tot gevolg. Meestal neemt het toe naarmate de zwangerschap vordert omdat de buik steeds voller wordt en de maag hierdoor steeds meer in de verdrukking komt. Soms nemen de klachten af op het moment dat het kindje ingedaald is.

Tips

  • Eet geen vet voedsel of pittig gekruid voedsel.
  • Verdeel je maaltijden in kleinere porties over de dag.
  • Drink weinig koffie.
  • Drink geen alcohol.
  • Drink weinig sinaasappelsap.
  • Vermijd houdingen waarbij je ver voorover bukt of juist plat ligt.
  • Gebruik een extra hoofdkussen ’s nachts of breng het hoofdeinde van je bed omhoog.
  • Bespreek met je verloskundige of gynaecoloog wat mogelijke behandelingen kunnen zijn.

Carpale Tunnelsyndroom (slapende handen)

Een aantal zwangere vrouwen heeft last van slapende handen en soms van een pijnlijke tinteling in hand of onderarm. Deze klachten treden meestal ’s nachts op, maar er zijn ook zwangeren die er bij hun dagelijkse werkzaamheden behoorlijk last van hebben. Vooral na het opstaan hebben ze weinig gevoel en krachtverlies in hun vingers en handen.

De klachten worden veroorzaakt door vochtophoping in de tunnel in de onderarm waar de zenuwen van de hand en vingers doorlopen. Ook al houd je geen zichtbaar vocht vast, het kan toch zijn dat vocht in die tunnel (de carpale tunnel) ervoor zorgt dat de zenuwen bekneld raken. Dit geeft klachten als tintelingen, slapende hand en soms zelfs pijn waar je ’s nachts wakker van wordt. Vaak heb je minder kracht in die hand.

Na de zwangerschap verdwijnt deze klacht meestal volledig, al kan dit wel enkele maanden duren.

Duizeligheid

Duizeligheid komt regelmatig voor tijdens de zwangerschap. Het kan meerdere oorzaken hebben. Denk hierbij aan een lage bloeddruk, lage bloedsuiker, lang staan, warme omgeving of vermoeidheid. Soms kun je het gevoel hebben dat je flauw gaat vallen en gaat zweten. Ga dan zitten zodat je niet ergens tegenaan kunt vallen. Neem iets te drinken en te eten. Het is zinvol om altijd druivensuiker en iets te eten bij je te hebben. Als je lang moet staan, zorg dan dat je op en neer wiebelt van je ene naar je andere been, om te voorkomen dat je duizelig wordt.
Lig je op de rug en wordt je duizelig, dan komt dit vaak het doordat het gewicht van je zwangere baarmoeder op de onderste holle ader drukt (Vena Cava syndroom). Dit grote bloedvat voert het bloed vanuit je lichaam terug naar het hart. Door het gewicht wordt deze ader dichtgedrukt. Daardoor stroomt er minder bloed vanuit het hart naar je hersenen en word je duizelig. Door op je zij te gaan liggen of een rolletje onder je rechter zij, verdwijnt de duizeligheid.

Haargroei

Onder invloed van het hormoon progesteron groeit haar extra hard in de zwangerschap. Soms groeit het ook op plaatsen waar het eerder niet was opgevallen. Deze haren vallen weer uit als de zwangerschap voorbij is.

Haaruitval

Het kan ook gebeuren dat je haar de krullen die je eerst had verliest of dat je voor je gevoel erg veel haar verliest. Dit kan komen door een vitaminegebrek. Het slikken van Vitamine B- complex kan verbetering geven. Na de bevalling vallen ook alle extra haren die je in de zwangerschap hebt gekregen weer uit.

Harde buiken

Vanaf twintig weken zwangerschap komt het voor dat de baarmoeder soms hard aanvoelt. Dit komt doordat spiercellen in de baarmoeder samentrekken. Dit is een normaal proces. De harde buiken zijn in principe pijnloos en komen onregelmatig voor. In de laatste weken van de zwangerschap kunnen harde buiken iets vaker voorkomen, de baarmoeder bereidt zich op die manier voor op de bevalling.

Wanneer je veel harde buiken hebt, meld dit dan aan de verloskundige of gynaecoloog. Soms is het namelijk een teken dat je wat rustiger aan moet gaan doen. Bij een volgende zwangerschap kan het vaker voorkomen dat je harde buiken hebt.

Jeuk

Sommige vrouwen hebben last van jeuk in de zwangerschap. De hormonen veroorzaken een lichte stuwing in de lever. De lever werkt daardoor minder goed. Het gevolg is dat er galsappen in het bloed terecht komen en deze sappen veroorzaken de jeuk.

Mentholpoeder op de jeukende plekken kan soms tijdelijk verlichting geven. Zorg ook dat je niet te warm doucht. Soms brengt talkpoeder wat verlichting of het drinken van viooltjes thee. Deze thee zou helpen omdat ze een zuiverende werking heeft.

In de zwangerschap kan ernstige jeuk een signaal zijn voor leverproblemen. Geef dit dus aan bij je verloskundige of arts. Hoe ernstig de jeuk is wordt indien nodig onderzocht met bloedonderzoek.  De jeuk is meestal onmiddellijk weg zodra de baby geboren is.

Kramp

Kramp in de benen is een bekende klacht in de zwangerschap. Met name ’s nachts schrikken zwangeren (en hun partner) hierdoor wakker. Het wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een slechte bloedcirculatie en/of kou.

Laat je partner tijdens de kramp je tenen richting je knie duwen en strek je been. Hierna is het lekker de plaats waar de kramp heeft gezeten even te masseren.

Om kramp te voorkomen kun je voor het slapengaan masseren en de kuitspieren oprekken. Extra magnesium kan ook helpen om kramp te voorkomen, hiervan bestaan bruistabletten. Magnesium zit ook veel in bananen. Verder kun je, het klinkt vreemd maar werkt meestal goed, een roestig nagelvijltje of een stukje Sunlight-zeep onder je matras leggen.

Misselijkheid en braken

Onder invloed van hormonen tijdens de zwangerschap kun je je als zwangere misselijk voelen. Dat komt door een hormoon dat ervoor zorgt dat de zwangerschap goed ontwikkelt (HCG-hormoon). Met name ochtendmisselijkheid is bekend. Omdat dit erg vroeg in de zwangerschap optreedt is het ook vaak een teken waaraan vrouwen merken dat ze zwanger zijn. Na ongeveer drie maanden wordt het werk van het HCG-hormoon overgenomen door andere hormonen en neemt de misselijkheid vaak weer af.

Tips bij misselijkheid

  • Eet ’s morgens voor het opstaan iets (laat je partner een licht ontbijtje op bed brengen of leg ’s avonds al iets klaar).
  • Eet over de gehele dag meerdere kleine hapjes in plaats van een grote maaltijd.
  • Vermijd vet eten en sterk gekruid eten.

Sommige vrouwen braken ook bij de misselijkheid. Dit is normaal. Wanneer echter alles wat gegeten en gedronken wordt weer uitgebraakt wordt is het geen normale situatie meer. Wend je in dat geval tot je huisarts of verloskundige.

Obstipatie (verstopping)

Door de hormonen van je zwangerschap gaan je darmen vaak trager werken. De ontlasting blijft langer in je darm, wordt vaak harder en komt minder vaak. Goede vezelrijke voeding (fruit, groenten en volkoren producten), veel drinken (2 liter per dag) en extra bewegen helpt vaak. Je kunt ook lijnzaad of zemelen gebruiken voor extra vezels. Mocht de ontlasting ondanks deze adviezen toch klachten geven, overleg dan met je verloskundige of gynaecoloog wat eventueel nog meer mogelijk is. Je kunt eventueel eerst zelf contact opnemen met een diëtist voor tips en adviezen.

Pigmentatie

In de zwangerschap komen er meer hormoon vrij die de pigmentatie laat toenemen. Dit is het best te zien aan de donkere streep die zichtbaar wordt tussen je navel en je schaambeen. Ook worden de tepels donkerder en kunnen er vlekken ontstaan in het gezicht, ter hoogte van littekens en op plaatsen waar knellende kleding heeft gezeten. Het kan, door de vlekken in je gezicht, net lijken alsof je een masker op hebt; dit wordt een zwangerschapsmasker genoemd. De vlekken worden erger in de zon en onder de zonnebank dus let hiermee op (smeer je in met een sunblocker of draag een petje).

Rugpijn

Door het groter en zwaarder worden van de buik kan er rugpijn ontstaan. Meestal wordt dit laag in de rug gevoeld. Het is beter rugpijn te voorkomen dan te genezen. Naarmate de zwangerschap vordert, rekken de banden en spieren van de buik steeds verder uit. Veel steun hoef je van die banden en spieren dus niet te verwachten. Je bent dan ook aangewezen op de spieren van je rug. Daardoor wordt je rug overbelast en kun je lage rugpijn krijgen. Een buikband of een doek kan voor verlichting zorgen. Let verder op een goede houding.

Enkele tips

  • Zet tijdens het staan je voeten recht onder je heupen, je knieën buig je licht en je bekken zet je in middenstand (je voelt zelf wat de middenstand is door eens naar voren te kantelen en eens naar achteren te kantelen).
  • Probeer zo weinig mogelijk te bukken; buig in plaats daarvan door je knieën wanneer je iets opraapt.
  • Draag geen zware dingen meer (boodschappentas met wieltjes / zet een ouder kindje vaker in de kinderwagen).

Slecht slapen

Met name de laatste weken van de zwangerschap slapen zwangeren vaak slecht. Dit komt door het vaak moeten plassen, niet meer lekker kunnen liggen of niet in slaap kunnen komen. Drink ’s avonds niet al te veel zodat je iets minder vaak naar het toilet hoeft. Probeer met behulp van een kussentje tussen je benen, onder je buik of in je rug een zo prettig mogelijke houding te vinden.

Elke slaaphouding is prima zolang jij je er goed bij voelt. Heb je last van niet in slaap kunnen komen, probeer dan voor het slapen gaan iets ontspannends te doen. Ga in een warm bad, drink warme melk, loop een klein rondje buiten, lees een ontspannend boek, vrij met elkaar. Ondanks al deze tips kan het slapen een probleem blijven. Probeer in dat geval overdag nog even te gaan liggen.

Stemmingswisselingen

Er verandert veel als je zwanger bent, ook hormonaal. Het zijn waarschijnlijk vooral de wisselingen in je hormoonhuishouding die ervoor zorgen dat je tijdens de zwangerschap te maken kunt krijgen met vermoeidheid en stemmingswisselingen.
Het is goed om jezelf serieus te nemen, maar je stemmingen te zien als wolken die nou eenmaal af en toe komen overdrijven. Meestal voel je zelf wel aan wanneer iets een ‘bui’ is. Meestal klaart de lucht wel weer op, ook al kun je soms behoorlijk neerslachtig zijn. Loopt het uit de hand en heb je het gevoel dat je je emoties niet meer onder controle krijgt, neem dan contact op met je verloskundige, gynaecoloog  of je huisarts.

Spataderen

Spataderen kunnen ontstaan of, wanneer je ze al hebt, verergeren in de zwangerschap. Dit komt doordat de wanden van de vaten wat slapper zijn door de hormonen en er een verhoogde druk in de vaten is door vertraagde afvoer van bloed. Dit komt mede doordat je vaak meer vocht vasthoudt. Bovendien kan je bloedsomloop door de steeds groter wordende baarmoeder wat belemmerd raken.

Als je er aanleg voor hebt, kan het ontstaan van spataderen moeilijk voorkomen worden. Spataderen kunnen pijn doen en je benen kunnen zwaar aanvoelen. Spataderen kunnen niet alleen in de benen maar ook in de schaamlippen optreden. Ook hier zijn ze pijnlijk en geven ze een zwaar gevoel.

Tips

  • Ga niet met je benen over elkaar te zitten (dit geeft nog meer druk in de benen en de schaamlippen).
  • Probeer tijdens een rustmoment op de dag de benen hoog te leggen, vermijd langdurig staan.
  • Wandel regelmatig een stukje om de bloedcirculatie te bevorderen.
  • Mak af en toe draaiende bewegingen met je voeten.
  • Draag geen hoge hakken.
  • Doe het voeteneinde van je bed wat hoger (maximaal 10 cm, eventueel met een kussen onder het matras).
  • Verder kun je speciale kousen of panty’s dragen die steun aan je benen geven (in overleg met huisarts). Maar draag geen knellende kousen of andere knellende kleding.

Helaas verdwijnen spataderen vaak niet helemaal na de bevalling.

Er bestaat een massagetherapie tegen spataderen (Jom-herapie). De bloedsomloop in de benen wordt gestimuleerd en daardoor krijg je minder klachten en de spataderen verdwijnen na de bevalling bijna allemaal. Vraag gerust om een folder bij je verloskundige.

Striae (zwangerschapsstrepen)

Zwangerschapsstrepen/striae ontstaan doordat de huid te snel moet oprekken. Het bindweefsel onder de huid rekt niet makkelijk genoeg mee en gaat scheuren. Dit zie je doordat je rode strepen krijgt op buik, billen, heupen en/of borsten. Deze strepen kunnen erg jeuken.

Probeer tijdens de zwangerschap de huid goed te masseren en mee te rekken. Voorkomen lukt niet, het krijgen van deze strepen is erfelijk. Niet iedere zwangere krijgt dus striae. Sommige zwangeren smeren een speciale striaecreme op hun buik en borsten. Helaas is niet bewezen dat dit werkt. Na de bevalling zal de striae langzaam in witte/parelmoerkleurige lijntjes veranderen. Ze gaan helaas dus niet meer helemaal weg.

Vaginale afscheiding

Tijdens de zwangerschap is er meer vaginale afscheiding. De slijmvliezen van je vagina produceren meer vocht. Deze afscheiding is helder van kleur en ruikt niet. De laatste weken van de zwangerschap kan deze afscheiding dunner/waterig worden. Een enkele keer geeft dit wel eens verwarring omdat dit ook vruchtwater zou kunnen zijn. Vruchtwater heeft echter een typische zoete geur en kan witte vlokjes bevatten wat het onderscheid makkelijker maakt.

Omdat de zuurgraad in de vagina tijdens de zwangerschap verandert, ben je gevoeliger voor een vaginale infectie. Dit merk je doordat er meer afscheiding is dan normaal. Was je vagina niet met zeep en draag katoenen ondergoed.

Is de vagina gezwollen, geïrriteerd, heb je last van jeuk en/of heb je een brandend gevoel bij het plassen, dan heb je waarschijnlijk last van een vaginale infectie. Ook wanneer de afscheiding stinkt, een kleur heeft (bijvoorbeeld geel of groen) of bloed bevat kan dit het geval zijn. Er kan dan sprake zijn van een bacteriële- of schimmelinfectie die behandeld moet worden, neem daarvoor contact op met je huisarts. Zorg dat je katoenen ondergoed draagt.

Bij een schimmelinfectie krijg je medicijnen voorgeschreven die je tijdens de zwangerschap mag gebruiken. Een onbehandelde schimmelinfectie aan het einde van de zwangerschap kan leiden tot een schimmelinfectie in de mond van je kind na de geboorte. Dit is niet gevaarlijk, maar hij/zij kan daardoor wel minder goed gaan drinken.

Vaker plassen en urineverlies

Het is normaal dat je tijdens de zwangerschap vaker moet plassen. De baarmoeder groeit waardoor de druk op je blaas steeds groter wordt. Dit kan later in de zwangerschap ongewenst urineverlies veroorzaken. Bespreek ongewenst urineverlies met je verloskundige of gynaecoloog. Soms krijg je het advies om naar een fysiotherapeut te gaan. Door oefeningen te doen train je de spieren van je bekkenbodem en worden deze steviger.
Het vaker moeten plassen kan ook wijzen op een blaasontsteking. Soms heb je dan ook meer last van harde buiken, kleine beetjes plassen en een branderig gevoel (dit laatste gevoel is vaak afwezig tijdens de zwangerschap). Neem in dit geval contact op met je verloskundige of gynaecoloog.

Vermoeidheid

Vermoeidheid kan de hele zwangerschap voorkomen. De meeste zwangere vrouwen hebben hier in meer of mindere mate last van. Vaak zijn de klachten in het begin (eerste 12 tot 14 weken) en aan het einde (vanaf 30 tot 32 weken) het grootst. Hetzelfde hormoon dat je misselijkheid veroorzaakt, zorgt ervoor dat je je de eerste drie maanden van de zwangerschap moe en slaperig voelt. Het wordt veroorzaakt omdat er veel energie nodig is voor de ontwikkeling van het kind en alle aanpassingen in het lichaam. Aan het einde van je zwangerschap slaap je soms minder goed en krijgt je lichaam het zwaarder.

Probeer zoveel mogelijk toe te geven aan de vermoeidheid; doe het wat rustiger aan, ga op tijd naar bed en probeer eens tussen de middag of direct na je werk even een uurtje te slapen. Meestal verdwijnt de vermoeidheid tegelijk met de misselijkheid, zo rond twintig weken zwangerschap. Sommige vrouwen voelen zich dan zelfs beter dan ooit. Geef waar mogelijk toe aan de vermoeidheid en probeer extra rust te nemen. Er wordt vaak gedacht dat vermoeidheid een gevolg is van bloedarmoede (een te laag ijzergehalte in je bloed), dit is echter zelden de oorzaak. Ben je bang voor oververmoeidheid, geef dit dan aan bij je verloskundige of arts

IJzertekort

Blijf je moe, dan kan dit op een gebrek aan ijzer duiden. Tijdens je eerste afspraak bij ons bepalen we je ijzergehalte. Bij een ijzertekort krijg je medicijnen voorgeschreven.

De laatste weken van de zwangerschap neemt de vermoeidheid meestal weer toe. Dit komt doordat de dagelijkse bezigheden je meer energie kosten in verband met de zware buik en doordat je ’s nachts slechter slaapt. Dit is normaal. Probeer ook nu weer rustig aan te doen en overdag een uurtje te slapen

Vocht vasthouden

Het is normaal dat je in de zwangerschap last krijgt van dikke vingers en voeten; je houdt meer vocht vast. Met name in warme zomermaanden komt dit vaak voor. De mate van vocht vasthouden verschilt per vrouw (1,5 tot 4 liter). Belangrijk is goed te blijven drinken en je voeten regelmatig even hoog te leggen zodat het vocht weer wat uit de benen kan zakken. Het kan helpen om je voeteneinde van je bed iets te verhogen en regelmatig je benen omhoog te leggen wanneer je zit. Doe op tijd je ringen af zodat die niet vast gaan zitten. Na de bevalling zal het vocht langzaam weer verdwijnen.

Soms is vocht vasthouden een teken van een hoge bloeddruk. Vaak gaat het dan gepaard met andere klachten zoals hoofdpijn, sterretjes zien, je niet lekker voelen. Wanneer je hier last van hebt, meldt dit je verloskundige dan direct. Zij controleert dan je bloeddruk en je urine.

Zeurende pijn in de onderbuik

Soms heb je angst omdat je een zeurende pijn in de onderbuik voelt. Is dat normaal of duidt het op een miskraam. Het groeien van de baarmoeder gaat gepaard met een zeurderige pijn in de onderbuik. Het is dus een verschijnsel dat erbij hoort.

Soms kan deze pijn inderdaad duiden op een miskraam. Ben je ongerust, bel dan je verloskundige. Soms kunnen wij je via de telefoon gerust stellen, maar een andere keer willen we je toch graag even controleren.